Hoe bereid ik mij goed voor op zonnepanelen

Een goed voorbereid zonnepanelen systeem levert u op de lange termijn het meeste rendement op en zorgt er dus voor dat u uw installatie zo snel mogelijk terugverdiend. Het heeft geen zin om veel panelen te plaatsen wanneer deze niet op de juiste omvormer zijn aangesloten of niet op de juiste manier zijn geplaatst. Onderstaande stappen helpen u in ieder geval op weg. Wanneer u het lastig vindt om zelf de voorbereiding te doen voor uw zonnestroom installatie dan kunt u natuurlijk ook offertes aanvragen bij diverse leveranciers uit uw eigen regio. Zij helpen u graag verder. Het lezen van onderstaande informatie zorgt er in ieder geval voor dat u zelf alvast goed op de hoogte bent.

Stap 1. Hoeveel kWh stroom wil ik opwekken?

Het heeft in Nederland weinig zin voor uw investering om meer dan uw eigen verbruik op te wekken met zonnepanelen. Dit heeft geen zin omdat uw energieleverancier boven deze hoeveelheid geen verrekening meer zal doen met de door u verbruikte stroom maar alleen de kale stroomprijs zal terugbetalen.

Bij verrekening (ook wel salderen genoemd) van uw eigen verbruik neemt u de zelf opgewekte kilowatts niet meer af van uw energiemaatschappij. Dit heeft als voordeel dat u naast de kale stroomprijs ook niet de btw en energiebelasting hoeft betalen voor deze kilowatts. Dit betekent concreet dat wanneer u één kWh opwekt en saldeert u dit ongeveer €0,23 per kilowatt oplevert. Alle stroom die u teruggeleverd boven uw eigen verbruik (en dus niet kunt salderen) krijgt u alleen een vergoeding voor ter hoogte van de kale stroomprijs, circa €0,07 per kWh. In dit geval is immers de btw en energiebelasting niet van toepassing.

Stap 2. Hoeveel panelen ben ik daarvoor nodig?

De hoeveelheid panelen is uiteraard afhankelijk van de opbrengst per paneel. Laten we als voorbeeld een paneel nemen dat 200 Wp heeft. Dit wil zeggen dat dit paneel in ideale omstandigheden 200 Watt kan maken. Echter zijn deze omstandigheden nooit ideaal. temperatuur en schaduw val en de stand van de zon zijn van invloed op het daadwerkelijke vermogen dat het paneel levert. Ook de positie van Nederland t.o.v. de zon speelt een belangrijke rol. We rekenen daarom met een correctiefactor van 0,85 om het gewenste totaal aantal Wp te bereken. Laten we als voorbeeld een gemiddeld Nederlands gezin nemen. Zo’n gezin verbruikt gemiddeld 3.500 kWh per jaar. Uitgaande van het paneel van 200 Wp en het rendement van 0,85 levert dit paneel per stuk 170 kWh op. Het totaal aantal panelen om het jaarverbruik op te wekken is 3.500 kWh / 170 = 20,6 panelen.

Stap 3. Waar plaats ik mijn zonnepanelen systeem?

Het correct plaatsen van de zonnepanelen en de omvormer(s) is natuurlijk van groot belang voor een optimaal rendement. Zaken waar rekening mee gehouden moet worden zijn het type dak (schuin- of plat dak) en stand van de panelen ten opzichte van de zon, en de mogelijke kant op schaduw op de panelen.

De panelen worden, op zowel plat als schuin dak, blootgesteld aan alle weersinvloeden. Harde wind en temperatuursverschillen zijn belangrijke factoren waar rekening mee gehouden moet worden. Ook voor omvormers zijn er belangrijke voorschriften die nageleefd moeten worden. De electrische installatie moet deugdelijk zijn en de omvormer moet voldoende ruimte hebben en op een dusdanige plek hangen zodat hij zijn warmte kwijt kan tijdens het omvormen van energie.

Zon en schaduw

Zonnepanelen geven het meeste rendement wanneer ze op het zuiden gericht staan. Plaatsing richting het Westen of Oosten levert nauwelijks iets minder rendement op. Zoals te zien is in onderstaande tekening is het verschil tussen plaatsing op het zuiden en het Oosten/Westen ongeveer 15%. Op deze pagina kunt u zien hoeveel zonuren we op de diverse plekken in Nederland hebben.

Verschil in rendement bij het plaatsen van zonnepanelen in verschillende windrichtingen.
Verschil in rendement bij het plaatsen van zonnepanelen in verschillende windrichtingen.

Waar ook rekening mee gehouden moet worden is hoeveel schaduw valt er op de panelen. Als er een dikke boom of een gebouw naast uw huis het licht uit de panelen wegneemt dan zal dat een zeer nadelig effect hebben op de opbrengst.
Hou er bij het beoordelen van de schaduw val ook rekening mee dat de hoogte van de zon zomer en winter niet gelijk is. Op 21 december staat de zon op zijn laagste punt (14,5 graden boven de horizon) en op 21 juni op zijn hoogste punt (61,5 graden boven de horizon).

Schuin dak

Heeft u een schuin dak dan zult u de panelen vlak plaatsen op één van beide schuine kanten. Met de grafiek hierboven kunt u bepalen hoe gunstig (of ongunstig) plaatsing op uw dak zal uitpakken. het plaatsen van de panelen op een schuin dak moet gebeuren in dezelfde hoek als het dak. Het is zonder vergunning van uw gemeente niet toegestaan om hiervan af te wijken.

Plat dak

Bij plaatsing op een plat dak heeft uw als voordeel dat u meerdere richting zou kunnen kiezen. U kunt dus de plaatsingshoek wat beter bepalen in de meeste gevallen. Nadeel kan wel zijn dat u lager bij de grond zit en daardoor meer last kunt hebben van de schaduw van omringende gebouwen/begroeiing. De montage  wordt gedaan door middel van speciale beugels die voorzien worden van ballast om wegwaaien van de panelen te voorkomen.

Stap 4. Welke omvormer moet ik kiezen?

Alle leveranciers van omvormers hebben vaak een breed programma om voor elk formaat zonnestroomsysteem een passende omvormer te kunnen leveren. Waarbij de kleine omvormers beginnen bij 300W en de grootte vaak vele duizenden Watts kunnen omzetten. Laten we kijken naar een omvormer voor het aantal panelen uit het voorbeeld bij punt 2. Hier hadden we uitgerekend dat we zeg 20 panelen nodig waren van 200Wp. We zoeken nu dus een omvormer voor 4.000 Wp. Met deze waarde kunnen we kijken bij de verschillende leveranciers.

Stap 5. Wat is de terugverdientijd?

Erg belangrijke vraag, natuurlijk zijn zonnepanelen een goede investering voor een schoner milieu. Maar vaak is de economische motivatie groter. Energieprijzen en btw stijgen en dus wordt de maandelijkse energienota steeds hoger. We willen uiteraard een zo kort mogelijke terugverdientijd bereiken om daarna winst te maken. In dat kader is het belangrijk om een zo laag mogelijke investering te doen voor zoveel mogelijk Wp als we kunnen plaatsen of kunnen betalen. De aanschafprijs is wellicht te verlagen door subsidies, collectief kopen of andere creatieve oplossingen. Voorbeeld De investering is €2.000 geweest waarvoor een systeem van 1.200 Wp is gekocht. Dit systeem zal ongeveer 1.000 kWh opleveren. Als kWh prijs rekenen we met €0,24. Per jaar kan 1.000 kWh x €0,24 = €240 terugverdiend worden. En dat betekent een terugverdientijd van €2.000 / 240 = 8,3 jaar. Met een verwachte levensduur van 25 jaar houden we nog 17 jaar over waarin we geld verdienen met het systeem. Enige nuances hierin zijn wat mij betreft op zijn plaats.

    1. Door stijgende of dalende energieprijzen kan de terugverdientijd variëren.
    2. Het is de vraag of een omvormer het 25 jaar blijft doen? Zo niet dan moet er uiteraard een vervanger aangeschaft worden en dat betekent een dip in onze terugverdientijd/winst.
    3. Zonnepanelen zullen na verloop van tijd minder opbrengst leveren door veroudering. Gemiddeld zal na 12 jaar de opbrengst gedaald zijn naar ca. 90% en na 25 jaar naar 80%.
    4. Worden de zonnepanelen af en toe schoon gemaakt.

Stap 6. Zijn er subsidiemogelijkheden?

Op dit moment is er vanuit de overheid geen subsidie meer op zonnepanelen. Zowel in 2011 als in 2012 was er een subsidiepot van circa 25 miljoen euro beschikbaar. In sommige gemeenten of provincies zijn er soms nog wel subsidiemogelijkheden. Op www.energiesubsidiewijzer.nl kunt u zoeken op basis van uw woonplaats of er extra subsidiemogelijkheden voor u zijn.

Stap 7. Moet ik een extra groep aanleggen in de meterkast?

Dat hangt af van de grote van uw zonnestroominstallatie. Een installatie tot 600W mag direct op een willekeurige plaatst in de woning via een wandcontactdoos worden aangesloten. Voor installaties met meer vermogen dan 600W is het noodzakelijk om een aparte groep aan te leggen. Het aansluiten van een extra groep is niet voor iedereen zelf te doen het is dan verstandiger om dit door een installateur te laten doen. De nieuw aan te leggen groep moet voldoende “ruimte” bieden qua belasting om het aansluiten van de betreffende zonnestroominstallatie mogelijk te maken. Neem hierover zo nodig contact op me een installateur.

Stap 8. Is mijn energiemeter geschikt voor terugleveren?

We maken onderscheid tussen twee typen meters, te weten de analoge meter (ook wel draaischijfmeter) en de slimme (digitale) meter. vroeger was de analoge meter de standaard meter die overal gemonteerd werd door netbeheerders en dus in veel huishoudens in de meterkast aanwezig zal zijn. Het principe is eenvoudig, verbruik je energie dan draait de meter in de richting van de pijl en verbruik je geen energie dan staat de schijf stil. De meeste draaischijfmeter zijn geschikt voor het terugleveren van energie, echter dringen netbeheerders er steeds meer op aan om deze te vervangen voor een digitale (slimme) meter. Bij twijfel of uw meter geschikt is kunt u contact opnemen met uw netbeheerder. Heeft u al een meter met digitale uitlezing dat wil dit nog niet zeggen dat het ook een slimme meter is die geschikt is voor teruglevering vraag ook hier in geval van twijfel even na bij uw netbeheerder of uw meter geschikt is voor teruglevering.

Stap 9. Wie moet ik inlichten na plaatsing van mijn zonnestroominstallatie?

Als uw installatie is geplaatst dan is het zaak om dit te melden bij:

    1. De website www.energieleveren.nl hiermee stelt u uw netbeheerder op de hoogte van uw nieuwe aanwinst.
    2. Daarnaast is het verstandig om ook even uw energieleverancier op de hoogte te stellen van de plaatsing.
    3. En tot slot is het ook aan te raden om uw verzekering te bellen om na te gaan of uw installatie automatisch meeverzekerd is met de opstalverzekering van uw woning. Wat bijvoorbeeld een hagelbui doet met uw panelen leest u hier.

Voor nog meer informatie over zonnepanelen kun je terecht op onze pagina thuiszonnepanelen.nl